۸۱۷ مطلب
گفتوگوهای هستهای ایران و آمریکا در عمان بدون تنش یا درگیری پایان یافت و بهعنوان «آغازی خوب» توصیف شد، اما اختلافهای بنیادین پابرجاست. ایران بر حق غنیسازی و خروج برنامه موشکی از مذاکرات تأکید دارد، در حالیکه آمریکا خواستار غنیسازی صفر، مهار موشکی و قطع حمایتهای منطقهای است. ترامپ بهدنبال توافقی سریع و قابلعرضه بهعنوان پیروزی است، اما پنجره دیپلماسی کوتاه و پرریسک است.
مذاکرات آمریکا و ایران در حالی آغاز شده که بیش از آنکه دیپلماتیک باشد، تحتالشعاع تهدید نظامی و مطالبات حداکثری واشنگتن قرار دارد. ترامپ با پنج شرط عملاً غیرقابلپذیرش وارد گفتوگو شده و همزمان آرایش نظامی آمریکا تشدید شده است. ایران با تغییر دکترین به رویکردی تهاجمی، بر خط قرمز موشکی تأکید دارد و محور مقاومت نیز از آمادگی برای گسترش درگیری میگوید. نتیجه، دیپلماسیای لرزان بر لبه جنگی ناخواسته اما محتمل است.
مذاکرات مسقط میان ایران و آمریکا با وجود تماس مستقیم بیسابقه، همچنان زیر سایه فشار نظامی و اختلافات راهبردی پیش میرود. تهران بر محدود ماندن گفتوگوها به پرونده هستهای و تداوم غنیسازی اصرار دارد، در حالی که واشنگتن به دنبال توافقی فراگیرتر است. حضور ژنرالهای آمریکایی و بسیج نظامی، مذاکره را به ابزاری از «قدرتنمایی» بدل کرده است. همزمان، تحلیلهای عبری هشدار میدهند که جنگ با ایران میتواند به کابوسی پرهزینه برای آمریکا تبدیل شود.
در آستانه مذاکرات استانبول، تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل بهطور همزمان در سه سطح دیپلماتیک، نظامی و رسانهای تشدید شده است. برخوردهای دریایی، فشارهای اسرائیل بر واشنگتن و اختلافات عمیق در محاسبات امنیتی طرفها نشان میدهد چشمانداز توافق جامع بسیار ضعیف است. اسرائیل توافق محدود را تهدیدزا میداند، ایران به نیت آمریکا بدبین است و دولت ترامپ میان دیپلماسی و فشار نظامی گرفتار شده؛ نتیجه، مذاکرهای شکننده در سایه خطر تشدید بحران است.
مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، تلاشی برای مهار بحرانی است که بیش از هر چیز ریشه در محاسبات سیاسی واشنگتن و فشار اسرائیل دارد. ایران با تمرکز صرف بر پرونده هستهای و از موضع مقاومت وارد گفتوگو شده، در حالی که آمریکا میان دیپلماسی و نمایش قدرت نظامی گرفتار است. مسئله اصلی نه فقدان راهحل فنی، بلکه بیاعتمادی عمیق، فشار برای تغییر نظام و ناتوانی واشنگتن در پرداخت بهای واقعی توافق است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، امروز پنجشنبه با کابینه امنیتی خود نشستی اضطراری برگزار میکند تا آخرین تحولات مربوط به ایران و مذاکرات هستهای تهران و واشینگتن را بررسی کند. همزمان، دونالد ترامپ نیز در آستانه این مذاکرات در عمان، بیانیهای مهم صادر خواهد کرد.
منابع رسانهای از نشست ۳ ساعت نماینده ویژه دونالد ترامپ و نخستوزیر رژیم صهیونیستی با مشارکت وزیر جنگ و رییس موساد خبر دادند.
بنابر اعلام یک روزنامه عبری، نخست وزیر رژیم صهیونیستی در دیدار با نماینده آمریکا بیشتر درباره پرونده هستهای ایران گفتگو و تبادل نظر کرده است.
با فروکش نسبی جنگ غزه، تمرکز تحولات جهانی بار دیگر به خاورمیانه و تشدید فشارهای نظامی آمریکا علیه ایران بازگشته است. سیاست پیشبینیناپذیر دونالد ترامپ، که بر پایه غافلگیری، فشار حداکثری و نمایش رسانهای بنا شده، این پرسش را برجسته کرده که هدف واشنگتن جنگی فراگیر است یا تحمیل توافقی سیاسی. در حالی که ایران از توان بازدارندگی و ظرفیتهای منطقهای برخوردار است، تحرکات دیپلماتیک، مخالفت بازیگران منطقهای و مواضع چین و روسیه، آینده این تقابل پرتنش را به مرحلهای حساس و سرنوشتساز رسانده است.
مسعود پزشکیان با صدور دستور به دستگاه دیپلماسی برای آغاز گفتوگو با آمریکا، نشانههایی از کاهش تنش در مسیر احتمال تقابل نظامی را آشکار کرد. در حالی که واشنگتن ناوها و جنگندههای خود را در منطقه مستقر کرده، دیپلماسی پشتپرده با میانجیگری کشورهای منطقه جریان دارد. آمریکا شروطی چون توقف غنیسازی، محدودسازی برنامه موشکی و قطع حمایت از گروههای مقاومت را مطرح کرده، در حالی که تهران این حوزهها را خطوط قرمز میداند و بازگشت به مذاکرات را در چارچوب کاهش تحریمها دنبال میکند.
