۸۱۷ مطلب
به گزارش واشنگتن پست، در آستانه حملات ژوئن علیه ایران، چهرههای اثرگذار جنبش «اول آمریکا» مانند چارلی کرک، استیو بنن و تاکر کارلسون نسبت به خطر جنگی فرسایشی هشدار دادند، اما پس از محدود ماندن عملیات، مخالفتها کمرنگتر شد. حامیان ترامپ اکنون با تکیه بر «سرمایه اعتماد» به رویکرد حملات محدود و هدفمند او، در موضع انتظار قرار دارند. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند هرگونه اقدام گستردهتر علیه ایران میتواند پیامدهای پیشبینیناپذیر و پرهزینهای بههمراه داشته باشد.
با افزایش تنش میان تهران و واشنگتن، گزارشها از آمادهباش نیروهای آمریکا و بررسی سناریوهای نظامی حکایت دارد؛ در حالیکه همزمان، کنگره در پی محدود کردن اختیارات جنگی رئیسجمهور است. رسانههای اسرائیلی از هماهنگی عملیاتی احتمالی میان آمریکا و اسرائیل، تقسیم مأموریتها و تعیین «بانک اهداف مشترک» سخن میگویند. تحلیلگران این تحرکات را بخشی از راهبرد فشار مرحلهای دولت ترامپ میدانند؛ راهبردی که میان دیپلماسی، بازدارندگی و احتمال یک ضربه محدود برای کسب «پیروزی سریع» در نوسان است.
دونالد ترامپ با تعیین ضربالاجل ۱۰ تا ۱۵روزه به ایران برای توافق هستهای، همزمان دیپلماسی و تهدید نظامی را پیش میبرد. در واشنگتن بر سر ادامه مذاکره یا اقدام پیشدستانه شکاف وجود دارد، اما آرایش نظامی آمریکا با اعزام ناو «جرالد فورد» و هواپیماهای E-3 تقویت شده است. سناریوهای حمله محدود برای سنجش واکنش تهران بررسی میشود. همزمان، نگرانی از اختلال در تنگه هرمز قیمت نفت را بالا برده و تصمیم کاخ سفید را به معادلهای میان فشار نظامی، ریسک جنگ و هزینههای اقتصادی تبدیل کرده است.
بهنوشته فارن پالیسی، «هیأت صلح» ابتکاری با رهبری متمرکز ترامپ است که بیش از حل منازعات، کارکردی مالی و نمایشی دارد. این سازوکار با عضویت حدود ۳۵ کشور و اختیارات گسترده رئیس، با تردید متحدان دموکراتیک، احتیاط چین و روسیه و پیچیدگیهای اسرائیل روبهروست. در غزه، چالشهای حکمرانی، بازسازی و خلعسلاح پابرجاست و فلسطینیها در حاشیهاند.
دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو با میانجیگری عمان به تدوین «اصول راهنما» برای ورود به مرحله نگارش توافق انجامید و نشانهای از عبور از آزمون مواضع به چارچوبسازی رسمی بود. همزمان، آمریکا بزرگترین آرایش هوایی خود از ۲۰۰۳ را در خاورمیانه شکل داده، دهها جنگنده و دو ناو هواپیمابر را اعزام کرده و گزینه کارزار نظامی طولانی را روی میز نگه داشته است؛ با این حال، واشنگتن همچنان توافق دیپلماتیک را ترجیح میدهد.
این یادداشت استدلال میکند که دولت راستگرای افراطی اسرائیل به رهبری بنیامین نتانیاهو با تمرکز بر تهدید ایران، الحاق تدریجی کرانه باختری، تداوم جنگ غزه و تضعیف نهادهای قضایی را پیش میبرد؛ مسیری که بهزعم نویسنده اسرائیل را به سمت وضعیتی شبیه آپارتاید سوق میدهد. پیامدها تنها داخلی نیست: روابط آمریکا با متحدان عرب آسیب میبیند، حمایت نسل جوان آمریکایی کاهش مییابد و شکاف در دیاسپورای یهودی تعمیق میشود. تهدید اصلی، بیش از آنکه خارجی باشد، از درون ساختار سیاسی و ایدئولوژیک اسرائیل برمیخیزد.
انتقال مذاکرات ایران و آمریکا از مسقط به ژنو، تلاشی برای بینالمللیسازی و مشروعیتبخشی بیشتر به گفتوگوها ارزیابی میشود، در حالیکه دونالد ترامپ با تعیین ضربالاجل و مدیریت مستقیم، بهدنبال جمعبندی سریع پرونده است. همزمان گزارشهایی از آمادگی تهران برای تعلیق موقت غنیسازی در برابر رفع تحریمها منتشر شده است.
اختلاف فزاینده میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی، اتحاد راهبردی سابق این دو قدرت عربی را به رقابتی پیچیده و چندلایه تبدیل کرده است. این شکاف که از اختلاف بر سر جنگ یمن آغاز شد، اکنون به رقابت ژئوپلیتیکی، اقتصادی و رسانهای گستردهتری گسترش یافته و حتی به جنگ روایتها در فضای مجازی و تقابل در پروژههای کلان منطقهای رسیده است. این واگرایی، چالشی جدی برای راهبرد آمریکا در خاورمیانه محسوب میشود و میتواند توازن قدرت منطقه و انسجام محور متحدان واشنگتن را تضعیف کند.
ژنو بار دیگر به صحنه مذاکرات حساس هستهای ایران و تحولات امنیتی جهانی تبدیل شده است، در حالی که جمهوری اسلامی ایران همزمان با تقویت توان بازدارندگی خود از طریق رزمایش راهبردی در تنگه هرمز، پیام روشنی درباره آمادگی دفاعی ارسال کرده است. در مقابل، آمریکا با اتخاذ راهبرد فشار و مذاکره همزمان، در پی تحمیل شروط خود است، اما ملاحظات سیاسی داخلی و هزینههای جنگ، واشنگتن را به سمت توافق سوق داده است.
مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط در شرایطی حساس و متفاوت از گذشته از سر گرفته شده است؛ جایی که دیپلماسی با تهدید نظامی، فشار اسرائیل و محاسبات راهبردی دولت ترامپ گره خورده است. تهران بر رفع تحریمها و حفظ حق غنیسازی تأکید دارد، در حالی که واشنگتن با راهبردی دوگانه، هم مسیر توافق و هم گزینه فشار را حفظ کرده است. شکافهای عمیق همچنان پابرجاست، اما ادامه گفتوگوها نشان میدهد دیپلماسی هنوز گزینه ترجیحی برای جلوگیری از تشدید تقابل محسوب میشود.
