چرا دونالد ترامپ در جنگ با ایران شکست خورد؟

فرارو- حالا دیگر کاملا مشخص شده سیاست خارجی در منظومه فکری دونالد ترامپ بیش از آنکه تابعی از پیچیدگی‌های ژئوپولیتیک یا میراث دیپلماسی باشد، برآمده از سودای «معامله» و «نمایش قدرت» است.

به گزارش فرارو؛ تاجر نیویورکی تصور می‌کرد با توسل به تهدید و ارعاب، می‌‌تواند تهران را به عقب‌نشینی وادار کند و با همین خیال وارد کارزاری شد که هرگز قواعد بازی در آن را یاد نگرفته بود. او نه آنقدر باهوش بود که لایه‌های پنهان ناسیونالیسم ایرانی را بشناسد و نه آنقدر ذکاوت داشت که از پس تجزیه و تحلیل قدرت متحدان منطقه‌ای تهران بربیاید. در عوض همه این کارها ترجیح داد توهمِ قدرت نظامی خود را به مشاوره‌های غلطِ اپوزیسیونِ دور از وطن گره بزند تا در نهایت ۱۳ خطای راهبردی مهلک به فروپاشی ائتلاف جهانی علیه ایران و انزوای واشینگتن در میانه یکی از حساس‌ترین پیچ‌های تاریخی کمک کند. بعید است تا پایان مهلت آتش‌بس دو هفته‌ای قادر باشد برای رفع این نقطه ضعف‌ها اقدامی انجام دهد.

رفتارشناسی ترامپ؛ چرا دیپلماسی لاتی شکست خورد؟

سیاستمداری که از روز اول عرف دیپلماسی را زیر پا می‌گذاشت و با ادبیاتی بی‌پروا و تهدیدآمیز در صحنه بین‌الملل ظاهر می‌شد، در مواجهه با ایران نیز بر همین رویکرد تکیه کرد. نه به پیشینه تاریخی و فرهنگی ایران توجه داشت و نه از اصول کشورداری و جنگاوری آگاه بود. در نهایت هم با سد مستحکمی از مقاومت و انزوای بین‌المللی مواجه شد.

۱. مغرور بود. فکر کرد روسای جمهور قبلی آمریکا به دلیل ترس از حمله به ایران صرف‌نظر کرده‌اند اما نمی‌دانست کشورداری و جنگاوری آیین خاص خودش را دارد. استراتژی می‌خواهد و باید توسط آدم‌های کاربلد اداره شود.

۲. دو راه برای جنگیدن وجود دارد؛ یا باید مثل سلحشوران و قهرمانان شجاع باشی یا مثل چنگیز و هولاکوخان و اسکندر و تیمور از خوی وحشی و بی‌رحمت کمک بگیری. ترامپ با سماجت خواست مثل لات‌های کوچه و خیابان «دعوا» کند. به همین دلیل دست به فحاشی زد و راه تهدید در پیش گرفت. مشخص است در چنین وضعیتی رفته رفته اهالی محل علیه لات عربده‌کش اقدام کنند چون حوصله‌شان سر می‌رود.

۳. فکر می‌کرد اگر مثل شهرداران فیلم‌های بتمن «آدم‌ بده» باشد، ممکن است بتواند کار را بی‌توجه به قانون پیش ببرد اما جهان ناگهان جلویش ایستاد. مثلا روز سه‌شنبه کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل با انتشار بیانیه‌ای رسما اظهارات ترامپ را «تهوع‌آور» خواند و گفت اجرای چنین تهدیدهایی مساوی با جدی‌ترین جنایت‌های بین‌المللی خواهد بود.

خطای محاسباتی واشینگتن؛ توهم فروپاشی از درون و نادیده گرفتن ناسیونالیسم ایرانی

ترامپ و تیمش با الگوبرداری ناشیانه از مدل‌ فروپاشی ونزوئلا، تصور کردند با یک تشر دیپلماتیک یا فشار معیشتی، شیرازه‌ ایران از هم می‌پاشد. او به جای درک واقعیت‌های پیچیده جامعه ایران، به روایت‌های فانتزی و دور از واقعیت کسانی دل خوش کرد که سال‌هاست پیوندی با خاک وطن ندارند.

۴. فکر می‌کرد نیروهای نظامی ایران مانند تجربه ونزوئلا یک لقمه حاضر و آماده هستند یا وسوسه‌کردن سیاستمداران آن مثل کوبا امری ساده خواهد بود.

۵. با ایرانی‌های «اشتباهی» متحد شد و از آنها مشورت گرفت. آدم‌هایی که حب وطن ندارند و بغض و کینه از خاک ایران و مردمش چشمان را کور کرده. این‌ها حتی در صورتی که می‌توانستند به قول خودشان ایران را «آزاد» کنند، حاضر نیستند از آنچه طی 50-40 سال گذشته در ینگه دنیا، در لندن یا اسرائیل برای خودشان ساخته‌اند دست بکشند و به وطن برگردند یا برای آبادانی آن قدم از قدم بردارند.

۶. با تهدید موجودیت و تمدن، کل ایران را علیه خودش بسیج کرد حتی بخشی از کارکنان شبکه ایران‌اینترنشنال را!

از ناوهای بی‌اثر تا حذف ژنرال‌ها؛ اشتباهات استراتژیک ترامپ در فرماندهی جنگ

ترامپ با نگاهی هالیوودی به میدان نبرد، گمان می‌کرد صرفِ اعزام ناوهای هواپیمابر موفق به تغییر موازنه قدرت خواهد شد. این رویکرد به شکل جدی اقتدار نظامی آمریکا را به چالش کشیده است.

۷. فکر کرد می‌تواند با ناوهایش کل معادله را به نفع خودش تغییر دهد. اما آن «آرمادای زیبا» طی 40 روز جنگ جرات نکرد به محدوده برد موشک‌های ایران نزدیک شود.

۸. فکر کرد پس از کنار گذاشتن نظامی‌های کارکشته و با سابقه آمریکایی، آدم‌های متملق دور‌برش را در راس امور خواهد گذاشت و به نتیجه دلخواه هم می رسد اما ماجرای اصفهان و از دست دادن انبوهی تجهیزات گرانقیمت برای نجات یک خلبان (طبق ادعای خودش)، این نظریه را باطل کرد.

شکست در ائتلاف‌سازی بین‌المللی؛ وقتی ترامپ در جبهه ضد ایرانی تنها ماند

دونالد ترامپ با نادیده گرفتن مفاهیمی چون عمق راهبردی و شبکه متحدان غیررسمی، تصور می‌کرد تهران در انزوای کامل است. اشتباه محاسباتی دیگر او شرط‌بندی روی متحدانی بود که خودشان زیر سایه خلیج فارس محتاج تأمین امنیتِ اولیه‌شان هستند. ترامپ نه در جلب نظر قدرت‌های جهانی موفق بود و نه توانست در آمریکا اجماعِ لازم را به دست آورد.

۹. فکر کرد ایران تنهاست اما از یک طرف حزب‌الله تمام قد ایستاد، یمن حتی با اینکه نیاز نشد مداخله جدی کند، پای کار آمد و در عراق بسیج عمومی شکل گرفت.

۱۰. فکر کرد می‌تواند با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس متحد شود اما عربستان، امارات، بحرین، قطر و کویت حتی برای دفاع از خودشان محتاج آمریکا بودند چه برسند به حضور در جبهه تهاجمی.

۱۱. با بنیامین نتانیاهو شریک شد؛ کسی که دنیا هنوز جنایاتش را در غزه فراموش نکرده است.

۱۲. فکر کرد دنیا همراهش می‌شود ولی اسپانیا، ایتالیا، آلمان و حتی ناتو تنهایش گذاشتند و به جز خودش و نتانیاهو بقیه کشورهای دنیا اعتقاد داشتند این جنگ به آنها تعلق ندارد.

۱۳. فکر کرد کنگره، مجلس سنا، رسانه‌ها و افکار عمومی آمریکا تمام قد پشت سرش خواهند ایستاد.