بریتانیا پس از انتقاد ترامپ، مجبور به توقف توافق جزایر چاگوس شد
بریتانیا پس از انتقادات مکرر دونالد ترامپ برنامه خود برای واگذاری جزایر چاگوس (که پایگاه هوایی دیگو گارسیا در آن قرار دارد) به موریس را متوقف کرده است.
بریتانیا مجبور شده است برنامه خود برای واگذاری جزایر چاگوس به موریس را به حالت تعلیق درآورد. این تصمیم پس از آن گرفته شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا بارها از این توافق انتقاد کرد.
به گزارش ایسنا؛ دولت کر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، هنوز به طور کامل این طرح را کنار نگذاشته است. در همین رابطه یک سخنگوی دولت لندن به شبکه سیانان گفت: ما همچنان معتقدیم که این توافق بهترین راه برای محافظت از آینده بلندمدت پایگاه (دیگو گارسیا) است. با این حال، به نظر میرسد زمان کافی برای تصویب این توافق در پارلمان وجود ندارد.
دولت بریتانیا مدتهاست گفته که این توافق نمیتواند بدون حمایت آمریکا پیش رود. درک عمومی بر این است که هنوز تبادل یادداشتهایی با واشنگتن در این راستا انجام نشده است.
سخنگوی دولت بریتانیا به سیانان گفت: دیگو گارسیا یک دارایی نظامی استراتژیک برای ما و ایالات متحده است و به همین خاطر تضمین امنیت عملیاتی بلندمدت آن اولویت ما بوده و خواهد بود؛ این تمام دلیل این توافق است. ما همچنان با ایالات متحده و موریس در حال تعامل هستیم.
هنگامی که توافق واگذاری جزایر چاگوس به موریس (که ادعای حاکمیت بر این قلمرو در اقیانوس هند را دارد) برای اولین بار اعلام شد، آمریکا کاملا از آن حمایت کرد. بر اساس توافق پیشنهادی، بریتانیا و آمریکا همچنان به پایگاه دیگو گارسیا (بزرگترین جزیره چاگوس) دسترسی خواهند داشت، چرا که بریتانیا سالانه ۱۰۱ میلیون پوند (۱۳۶ میلیون دلار) برای اجاره ۹۹ ساله به موریس پرداخت خواهد کرد.
با این حال، ترامپ بعدا از این حمایت عقبنشینی کرد. او در ژانویه این توافق را اقدامی با «حماقت بزرگ» خواند و در فوریه در پستی در تروث سوشال نوشت: «دیگو گارسیا را واگذار نکنید!» و افزود که این پایگاه میتواند در هر عملیاتی علیه ایران استفاده شود.
کنترل بریتانیا بر این جزایر یادگاری از گذشته استعماری آن است. در سال ۱۹۶۵، توافقی میان آمریکا و بریتانیا جزایر چاگوس را از موریس جدا کرد و اگرچه موریس سه سال بعد استقلال خود را به دست آورد، جزایر چاگوس تحت کنترل بریتانیا باقی ماند. با گذشت زمان، بسیاری از افراد ساکن از جزیره خارج شدند تا فضایی برای پایگاه نظامی ایجاد شود و بیشتر آنها در موریس ساکن شدند.
پایگاه آمریکا در دیگو گارسیا که اولین بار در سال ۱۹۷۱ ساخته شد، به یکی از مهمترین داراییهای فرامرزی واشنگتن تبدیل شده است و در دو جنگ علیه عراق به آمریکا کمک کرده و به عنوان نقطه فرود حیاتی برای بمبافکنهایی که ماموریتهایی را در سراسر آسیا انجام میدهند، خدمت میکند.
موریس برای دههها ادعای حاکمیت بر این جزایر داشته است. در سال ۲۰۱۹، دیوان بینالمللی دادگستری رای داد که بریتانیا باید جزایر را «در اسرع وقت» به موریس بازگرداند. اگرچه این رای الزامآور نبود و بریتانیا با فشار زیاد بینالمللی برای اجرای آن مواجه شده است و دولتهای متوالی بریتانیا آن را به عنوان آزمونی برای تعهد این کشور به قوانین بینالمللی مطرح کردهاند.
پایگاه هوایی دیگو گارسیا در مجمعالجزایر چاگوس در اقیانوس هند قرار دارد و نقش حیاتی در عملیات نظامی آمریکا در خاورمیانه، آسیای جنوبی و آفریقا ایفا میکند. این پایگاه در جنگهای عراق (۱۹۹۱ و ۲۰۰۳)، افغانستان (۲۰۰۱) و اخیرا در تجاوز علیه ایران (۲۰۲۶) به عنوان مرکز لجستیک و سوخترسانی برای بمبافکنهای بی-۵۲ و بی-۱ استفاده شده است.
همچنین گمانهزنیهایی درباره استقرار سامانههای پدافند موشکی و پهپادهای جنگی در این پایگاه وجود دارد.
